ترکیه از دو بمب متعارف سنگرشکن با قابلیت تخریب در عمق بالا رونمایی کرد
در اقدامی مهم در حوزه تسلیحات دفاعی، ترکیه طی برگزاری نمایشگاه بینالمللی صنعت دفاعی ۲۰۲۵ در استانبول، از دو بمب متعارف جدید با قدرت تخریب بالا پردهبرداری کرد. این دو بمب با نامهای «گازاپ» (بهمعنای عذاب) و «هایالت» (بهمعنای شبح)، به عنوان قدرتمندترین تولیدات نظامی متعارف ترکیه معرفی شدهاند و توان تخریبی کمنظیری در شرایط عملیاتی دارند.
مشخصات بمبهای جدید؛ نفوذ در لایههای عمیق خاک و صخره
بر اساس گزارش رسانههای ترکیهای، بمبهای «گازاپ» و «هایالت» از نوع سنگرشکن و ترموباریک (گرمافشاری) هستند که میتوانند انفجارهایی تا عمق ۹۰ متر زیر سطح زمین ایجاد کنند. این فناوری با بهرهگیری از ترکیب اکسیژن و سوخت در محیط هدف، انفجاری با دمای بسیار بالا ایجاد میکند که تحت عنوان «بمبهای خلاء» نیز شناخته میشود.
یکی از مقامات نظامی ترکیه با اشاره به آزمایش بمب «هایالت» بر فراز یک جزیره مصنوعی گفت: این جزیره با عرض ۱۶۰ متر پس از انفجار بهطور کامل تحت تأثیر موج تخریب قرار گرفت. مدت زمان انفجار نیز از ۲۵ میلیثانیه معمول به ۲۴۰ میلیثانیه افزایش یافت که باعث بالا رفتن سطح تخریب شد.
قابلیت حمل توسط جنگندههای اف-۱۶
طبق اعلام رسانههای رسمی دولتی، بمبهای جدید قابل نصب و استفاده توسط هواپیماهای جنگنده اف-۱۶ هستند، که قابلیت اجرای عملیات در مناطق سختگذر و هدفهای زیرزمینی را فراهم میسازد.

جایگاه جهانی در رقابت تسلیحاتی ترموباریک
ترکیه با معرفی این بمبها، وارد رقابت تسلیحاتی سنگینتری شده است. پیشتر، ایالات متحده در سال ۲۰۰۳ بمب معروف GBU-43/B را تحت عنوان «مادر همه بمبها» معرفی کرد که ۹۸۰۰ کیلوگرم وزن داشت و از انفجار هوایی با قدرت بالا برخوردار بود. در پاسخ، روسیه در سال ۲۰۰۷ بمبی چهار برابر قدرتمندتر با نام «پدر همه بمبها» را عرضه کرد که همچنان در صدر جدول بمبهای ترموباریک باقی مانده است.
بمبهای این نوع، بهرغم کاربرد محدود در حملات نقطهای، معمولاً برای پاکسازی نواحی گسترده، تخریب زیرساختهای نظامی زیرزمینی و اهداف مستحکم مورد استفاده قرار میگیرند.

فاطمه بخشایش، یکی از خبرنگاران پرتلاش و دغدغهمند در مجله خبری «کانون قم» است که با قلمی شیوا و مسئولانه، به پوشش اخبار و رویدادهای این شهر میپردازد. او با تعهد و دقت نظر، در تلاش است تا صدای مردم باشد و به انعکاس مشکلات و پیشرفتهای جامعه کمک کند.