نرمافزار «مقتلالحسین(ع)»؛ گامی نوین در دیجیتالیسازی معارف عاشورایی
مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور) با تولید نرمافزار تخصصی «مقتلالحسین(ع)»، دسترسی پژوهشگران، مبلغان دینی و علاقهمندان به منابع معتبر عاشورا را متحول کرده و با بهرهگیری از فناوریهای نوین، مسیر مطالعات تطبیقی در حوزه نهضت حسینی را هموار ساخته است.
کتابخانهای دیجیتال با بیش از ۱۰۰ عنوان معتبر
به گزارش خبرگزاری مهر، حجتالاسلام والمسلمین سیدعلیرضا رضوی، رئیس پژوهشکده علم اطلاعات و دانششناسی مرکز نور، در گفتوگو با خبرنگاران با تشریح تازهترین دستاوردهای این مرکز در حوزه تولید محتوای دیجیتال عاشورایی، از نرمافزار تخصصی «مقتلالحسین(ع)» به عنوان یک مرجع جامع پژوهشی نام برد که مجموعهای از منابع معتبر درباره نهضت عاشورا را در اختیار کاربران قرار میدهد.

این نرمافزار با بهرهگیری از یک کتابخانه تخصصی غنی، شامل بیش از ۱۰۰ عنوان کتاب است که ۲۶ عنوان آن به مقاتل، هشت عنوان به تاریخ و سیره امام حسین(ع)، شش عنوان به معرفی یاران و شهدای کربلا و ۳۷ عنوان نیز به منابع عمومی تاریخ اختصاص یافته است. این تنوع محتوایی، امکان مطالعات تکمیلی و تطبیقی را برای پژوهشگران فراهم کرده و آن را به یکی از جامعترین منابع دیجیتال در این حوزه تبدیل کرده است.
امکانات پیشرفته؛ از جستجوی صوتی تا نقشه مسیر حرکت کاروان حسینی
رئیس پژوهشکده علم اطلاعات و دانششناسی مرکز نور با اشاره به امکانات متنوع این نرمافزار، گفت که بخش نگارخانه آن شامل حدود ۵۰ فایل صوتی مقتلخوانی بر اساس کتاب «عشق و عطش» (بازنویسی امروزی کتاب «لهوف» سید بن طاووس) و دیگر منابع معتبر تاریخی است. همچنین بیش از ۱۷۰ ساعت سخنرانی از استادان، خطیبان و واعظان برجسته کشور و نیز بیش از ۶۰۰ قطعه مداحی در این مجموعه گنجانده شده است تا کاربران بتوانند از ظرفیتهای علمی و فرهنگی آن بهرهمند شوند.
یکی از مهمترین ویژگیهای این محصول، بهرهگیری از فناوری جستجوی صوتی است که به کاربر امکان میدهد با جستجوی یک واژه، مستقیماً به همان بخش از فایل صوتی که واژه مورد نظر در آن بیان شده است، هدایت شود. این قابلیت که در زمان تولید نرمافزار از جمله نوآوریهای ارزشمند و کمنظیر در محصولات فرهنگی و پژوهشی کشور محسوب میشد، تجربه جدیدی را در استفاده از منابع صوتی برای کاربران فراهم کرده است.
علاوه بر این، ارائه نقشه مسیر حرکت امام حسین(ع) از مدینه به مکه و سپس کربلا و همچنین مسیر حرکت کاروان اسرا از کربلا به کوفه، شام و بازگشت به مدینه، به صورت مستند در اختیار مخاطبان قرار گرفته است تا درک بصری و تاریخی از این نهضت عظیم داشته باشند.
اپلیکیشن موبایلی «مقتلالحسین(ع)» در راه است
رضوی با اشاره به دومین پروژه این مرکز، از تولید اپلیکیشن موبایلی «مقتلالحسین(ع)» خبر داد که هماکنون در مرحله تولید قرار دارد. این برنامه از کتابخانهای شامل حدود ۲۰ عنوان از منابع مقتل و آثار مرتبط با عاشورا برخوردار خواهد بود و یکی از مهمترین بخشهای آن، «خط زمان» یا تایملاین وقایع است که رخدادهای مرتبط با امام حسین(ع) را از آغاز حرکت از مدینه در رجب سال ۶۰ هجری تا بازگشت کاروان اسرا به مدینه، به ترتیب زمانی همراه با مستندات تاریخی و ارجاع به منابع معتبر ارائه میدهد.
معرفی شخصیتهای اثرگذار نهضت عاشورا و شهدای کربلا، از دیگر بخشهای این اپلیکیشن است که اطلاعات تاریخی مربوط به هر یک از یاران حضرت سیدالشهدا(ع) و نقش آنان در این قیام را در اختیار کاربران قرار خواهد داد. بخشهای مداحی، سخنرانی، زیارات و ادعیه و همچنین نقشه مسیر حرکت کاروان حسینی نیز در این برنامه پیشبینی شده و بر اساس برنامهریزی انجام شده، این محصول در ماههای آینده آماده بهرهبرداری خواهد شد.
دانشنامه امام حسین(ع)؛ پروژهای جامع برای پژوهشهای آینده
رئیس پژوهشکده علم اطلاعات و دانششناسی مرکز نور درباره سومین پروژه این مرکز گفت: دانشنامه امام حسین(ع) به عنوان یکی دیگر از طرحهای در دست اجرا، در واقع تکمیلکننده رویکرد علمی و کتابخانهای نرمافزار «مقتلالحسین(ع)» خواهد بود. در این دانشنامه، صرفاً ارائه منابع مدنظر نیست بلکه محتوای علمی، مستند و نظاممند درباره سیره، تاریخ، مقتل امام حسین(ع)، قیام عاشورا و حوادث پس از آن در قالب ساختاری درختوارهای تدوین و ساماندهی میشود.
وی اظهار کرد که تمامی مدخلهای این دانشنامه بر پایه منابع معتبر تنظیم خواهد شد تا پژوهشگران، مبلغان دینی و علاقهمندان، علاوه بر دسترسی به کتابخانهای تخصصی، از یک دانشنامه جامع، مستند و علمی درباره زندگی، نهضت و پیامدهای تاریخی قیام حضرت اباعبدالله الحسین(ع) نیز بهرهمند شوند. این سه پروژه در کنار یکدیگر، بستری کامل و یکپارچه برای پژوهشهای عاشورایی در عصر دیجیتال فراهم میآورند و گامی بلند در جهت حفظ و انتقال میراث گرانبهای معارف حسینی به نسلهای آینده محسوب میشوند.

فاطمه بخشایش، یکی از خبرنگاران پرتلاش و دغدغهمند در مجله خبری «کانون قم» است که با قلمی شیوا و مسئولانه، به پوشش اخبار و رویدادهای این شهر میپردازد. او با تعهد و دقت نظر، در تلاش است تا صدای مردم باشد و به انعکاس مشکلات و پیشرفتهای جامعه کمک کند.