استاد حوزه علمیه قم رعایت انصاف را به عنوان برجستهترین آموزه اخلاقی نهضت حسینی تببین کرد
آموزههای عاشورا محدود به یک دوره تاریخی خاص نیست، بلکه منشور جامعی از فضایل انسانی را شامل میشود که در تمام ابعاد زندگی فردی و اجتماعی کاربرد دارد. در این میان، تحلیل ابعاد اخلاقی قیام سیدالشهدا (ع) نشان میدهد که هدایتگری جامعه بر پایه حقطلبی، بیش از هر چیز به بیداری وجدانهای خفته و بازگشت به اصول بنیادین انسانی بستگی دارد؛ اصولی که سیره انبیا و اولیای الهی همواره بر آن استوار بوده است.
نهضت عاشورا بر پایه دعوت به رعایت انصاف و بیدارسازی وجدانها شکل گرفت
عضو هیئت علمی و استاد حوزه علمیه قم با تاکید بر اینکه آزادگی و رعایت انصاف از محوریترین پیامهای نهضت عاشورا است، ابعاد خطبههای سیدالشهدا (ع) در روز عاشورا را تشریح کرد. حجتالاسلام والمسلمین ناصر رفیعی در مراسم عزاداری شب هشتم ماه محرم در مسجد مقدس جمکران اعلام کرد که امام حسین (ع) تا آخرین لحظات پیش از آغاز نبرد، برای بیدارسازی وجدان سپاه دشمن و دعوت آنان به حق تلاش کردند و از آنان خواستند تا با دوری از شتابزدگی، سخنان ایشان را منصفانه بشنوند و قضاوت کنند.
وی با تبیین تمایز میان عدل و انصاف یادآور شد که رعایت انصاف به معنای پسندیدن آن چیزی است که انسان برای خود میخواهد و دوری از آنچه برای خود نمیپسندد. این فضیلت اخلاقی در روابط اجتماعی، خانوادگی و به ویژه نظام مدیریتی، کلیدیترین عامل کاهش تنشها و افزایش همدلی در جامعه به شمار میرود.
منشور امیرالمؤمنین (ع) عرصههای چهارگانه رعایت انصاف را مشخص کرده است
بر اساس آموزههای دینی و روایات اسلامی، این فضیلت به عنوان یکی از سختترین و در عین حال برترین اعمال انسان در کنار مواسات با مردم معرفی شده است. استاد حوزه علمیه قم با استناد به عهدنامه مالک اشتر، به تشریح چهار عرصه کلیدی در سیره علوی پرداخت که باید سرلوحه رفتار کارگزاران و آحاد جامعه قرار گیرد:
- انصاف در برابر پروردگار و خویشتن: استفاده نکردن از نعمات الهی در مسیر معصیت و قضاوت صادقانه و بدون فریب درباره رفتارها و مسئولیتهای فردی.
- انصاف در قبال مردم و خانواده: برخورد عادلانه، متعهدانه و اخلاقمدارانه مدیران با زیردستان و اعضای خانواده جهت توسعه آرامش اجتماعی.
رعایت انصاف حتی در مواجهه با دشمنان یک اصل تخلفناپذیر اسلامی است
مکتب اهلبیت (ع) حتی در بحبوحه جنگ نیز اصول اخلاقی را فدای پیروزیهای مقطعی نکرده است. حجتالاسلام رفیعی با اشاره به اقدام سپاه امیرالمؤمنین (ع) در جنگ صفین و بازپسگیری فرات، خاطرنشان کرد که امام علی (ع) برخلاف رفتار معاویه، اجازه ندادند آب بر روی لشکر دشمن بسته شود. این سیره که تجلی عینی آیه ۱۰۵ سوره نساء است، اثبات میکند که حقمداری و رعایت انصاف فراتر از مرزهای مذهبی، قومی و سیاسی بوده و حمایت از خائن یا سلب حق مظلوم، تحت هیچ شرایطی پذیرفته نیست.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، رفتار کوفیان را مصداق بارز بیانصافی تاریخی دانست؛ افرادی که ابتدا دعوتنامه فرستادند و سپس امام حسین (ع) را محاصره کردند. این استاد حوزه علمیه در پایان با گرامیداشت شب هشتم محرم و سیره حضرت علیاکبر (ع)، ایشان را آیینه تمامنمای خلقخوی پیامبر اکرم (ص) و الگوی راستین ادب و شجاعت برای نسل جوان برشمرد.
فاطمه بخشایش، یکی از خبرنگاران پرتلاش و دغدغهمند در مجله خبری «کانون قم» است که با قلمی شیوا و مسئولانه، به پوشش اخبار و رویدادهای این شهر میپردازد. او با تعهد و دقت نظر، در تلاش است تا صدای مردم باشد و به انعکاس مشکلات و پیشرفتهای جامعه کمک کند.