تاکید بیبدیل قرآن کریم بر حفاظت از محیط زیست: بیش از هزار آیه الهامبخش مدیریت منابع طبیعی
قم – مسئول حوزه نمایندگی ولیفقیه در ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان قم، با تأکید بر وسعت و عمق آموزههای الهی در صیانت از کره خاکی، از وجود بیش از هزار آیه در قرآن کریم خبر داد که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به موضوع طبیعت و محیط زیست میپردازند. این موضوع اهمیت چشمگیر نگاه دین اسلام به حفظ منابع طبیعی و مسئولیت انسان در قبال آن را آشکار میسازد.
گستره آموزههای قرآنی در صیانت از طبیعت و محیط زیست
حبیبالله زمانی، در سخنرانی پیش از خطبههای نماز جمعه این هفته قم، همزمان با هفته منابع طبیعی و آبخیزداری، به تبیین جایگاه بیبدیل طبیعت و منابع عمومی در آموزههای قرآن کریم پرداخت. وی با اشاره به آیات متعددی از جمله در سوره انفال که بر مفهوم منابع مشترک و عمومی تأکید دارد، عنوان کرد که این کتاب آسمانی، زمین، کوهها، جنگلها و سایر مواهب الهی را متعلق به عموم جامعه میداند. این دیدگاه، بهرهبرداری از منابع طبیعی را منوط به رعایت موازین شرعی و مصالح عمومی میسازد و از هرگونه تصرف و تخریب بیرویه برحذر میدارد. به گفته این استاد حوزه علمیه، وجود بیش از یکهزار آیه مرتبط با محیط زیست و طبیعت، گواه روشنی بر ضرورت پاسداری از این ثروتهای الهی است. بیتوجهی به این تعالیم، پیامدهای زیستمحیطی و اجتماعی جبرانناپذیری در پی خواهد داشت.
[
](تصویر: خبرگزاری مهر)
نقش قرآن در تبیین جایگاه منابع طبیعی به عنوان سرمایههای عمومی
اسلام با مفهوم "خلافت" انسان بر زمین، وی را امانتدار و مسئول نگهداری از جهان میداند. آموزههای قرآنی در قبال منابع طبیعی، به مثابه منشور حقوق و وظایف انسان در برخورد با محیط اطراف اوست. این دیدگاه نه تنها تخریب طبیعت را نکوهش میکند، بلکه آبادانی و حفظ آن را جزئی از عبادت میشمارد. در دوران غیبت امام عصر (عج)، مدیریت و صیانت از این منابع عمومی بر عهده ولی فقیه قرار گرفته است تا عدالت و مصلحت عمومی در بهرهبرداری از آنها تضمین شود. این اصل، چارچوبی محکم برای سیاستگذاریها و برنامهریزیهای ملی در حوزه محیط زیست فراهم میآورد.
رهنمودهای قرآنی و سیره معصومین (ع)؛ الگویی برای حفاظت از محیط زیست
در شرایط کنونی که چالشهای زیستمحیطی نظیر افزایش آلایندهها و تخریب گسترده عرصههای طبیعی به دغدغهای جهانی تبدیل شده، ترویج فرهنگ حفاظت از جنگلها، مراتع و دیگر منابع طبیعی از اهمیتی حیاتی برخوردار است. این اقدام صرفاً یک وظیفه اجتماعی نیست، بلکه در منطق دینی، عملی عبادی تلقی میشود.
سیره عملی ائمه اطهار (ع) نیز تأییدی بر این آموزههاست:
امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (ع) در دوران خانهنشینی خود، با حفر قنوات، آبادانی زمینها و کاشت درختان، الگویی عملی از اهتمام به عمران و آبادی ارائه دادند. این عمل نشانگر جایگاه والای منابع طبیعی در نگرش اسلامی است.
رهبر معظم انقلاب نیز در سالهای اخیر مکرراً بر اهمیت درختکاری تأکید کردهاند و بیان فرمودهاند که اگر هر ایرانی سه اصله نهال بکارد، کشور به سمت سرسبزی و طراوت بیشتر حرکت خواهد کرد. این رهنمود، نقش تعیینکننده آحاد جامعه را در تحقق اهداف زیستمحیطی برجسته میسازد.
مشارکت مردمی؛ کلید تحقق اهداف زیستمحیطی بر پایه آموزههای قرآنی
استان قم نیز در راستای عمل به این آموزهها و رهنمودها، فعالیتهای چشمگیری را در حوزه محیط زیست و توسعه فضای سبز دنبال میکند. در مناطقی همچون حسینآباد میشمَس، جعفریه و جاده سراجه، پویشهای درختکاری با همراهی مردم و دستگاههای اجرایی در حال اجراست که تاکنون به احیای چندین هزار هکتار از عرصههای طبیعی منجر شده است. علاوه بر این، حدود یکهزار هکتار دیگر برای کاشت نهال در نظر گرفته شده و استان قم برنامههای مشخصی را در چارچوب طرح ملی "کاشت یک میلیارد درخت" پیگیری میکند.
با توجه به جایگاه زیارتی قم و سفر میلیونها زائر به این شهر در طول سال، توسعه فضای سبز و گسترش درختکاری، علاوه بر حفظ محیط زیست، در ارتقای سیمای شهری و ایجاد آرامش برای زائران نیز تأثیرگذار خواهد بود. توزیع نهال در کنار بوستان علوی قم نیز در حال انجام است و از شهروندان انتظار میرود با حضور فعال خود در این حرکت ملی، نقش مؤثری در تحقق اهداف مرتبط با منابع طبیعی ایفا کنند. موفقیت این طرحها در گرو مشارکت عمومی است و همراهی آحاد مردم میتواند در کاهش مشکلات زیستمحیطی و صیانت از سرمایههای طبیعی استان نقشی تعیینکننده داشته باشد.
مطالب مرتبط
- اعزام گسترده مبلغان جامعه الزهرا(س) به سراسر کشور با محوریت طرح زندگی با آیهها
- برخورد مرگبار قطار با عابر پیاده در قم جان مرد ۳۵ ساله را گرفت
- اجرای طرح ملی «زندگی با آیهها» در قنوات با اعزام ۶۵ مبلغ همزمان با ماه رمضان آغاز شد
- تمثال شهدای با نام مهدی مسیر زائران نیمهشعبان در بلوار پیامبر اعظم قم را مزین میکند
فاطمه بخشایش، یکی از خبرنگاران پرتلاش و دغدغهمند در مجله خبری «کانون قم» است که با قلمی شیوا و مسئولانه، به پوشش اخبار و رویدادهای این شهر میپردازد. او با تعهد و دقت نظر، در تلاش است تا صدای مردم باشد و به انعکاس مشکلات و پیشرفتهای جامعه کمک کند.